REPORTAXES GRÁFICAS XEIRA DE CALDAS DE REIS - 01-10-2022

 Da inesquecible Xeira en Caldas de Reis onde compartimos verbas, versos e amizade, aí van as reportaxes gráficas:

REPORTAXE DE XERMÁN MANUEL TORRES:

IMAXE DE DULA PIÑEIRO:

MICROVÍDEOS DE XERMÁN MANUEL TORRES:

REPORTAXE GRÁFICA DE TERE BRIONES BERRIDY:

CHURCH OF SANTA MARÍA OF CALDAS DE REIS BY AUGUSTO GUEDES

 

Igrexa de Santa María de Caldas de Reis

             SANTA MARÍA

Parroquia do municipio do mesmo nome, pertencente ao arciprestazgo de Moraña e diocese de Santiago de Compostela.

Para López Ferreiro a igrexa é do século XI ou XII, coa finalidade de “substituír a la que Almanzor destruyó del monasterio de Santa María”.

A igrexa de Santa María ten unha soa nave e a cabeceira recta, a que se lle engadiron dúas capelas rectangulares, a capela norte dedicada a San Diego mandada construír por Buceta Caamaño en 1602.

A capela sur é a da Virxe do Carme e levantouse en 1759 cun retablo  feito de pedra. Outros engadidos a ese corpo orixinario foron a torre barroca construída por Esteban Ferreiro no ano 1714 e a sancristía anexa ao presbiterio.

A fábrica románica consérvase na ábsida, aínda que foi reconstruído. Ten planta rectangular  e no seu exterior podemos observar os contrafortes e o beirado que descansa sobre canzorros figurados no muro sur, xa que no muro norte a  anexión da sancristía eliminounos, deixando tan so un, no interior.

O testeiro da ábsida, segundo Sánchez Puga, foi reconstruído, feito que explica a perda do van . No piñón do testeiro vemos  unha antefixa composta por un cordeiro cunha cruz composta de una cruz latina e unha de San Andrés.

No muro sur vemos canzorros cunha boa talla, semellante aos da igrexa de Santo Estevo de Saiar, os tres anteriores ao estribo son xeométricos os dous primeiros (tres modillóns o primeiro e o segundo unha folla con dous volutas) e o terceiro ten dous zoomorfos coa cabeza levantada e o corpo deitado. Despois do contraforte vemos dous máis: unha figura humana cunha especie de barril encima das pernas e o último é unha cabeza de boi.

Neste derradeiro tramo ábrese un van cuadrangular de cronoloxía posterior.

No muro norte aparte dos engadidos da capela dos Caamaño e da sancristía conserva unha porta lateral cegada baixo un arco de medio punto e unha saeteira; uns canzorros sen labra pódenos levar á existencia dun pórtico. O beirado durme en nove  cans en proa e catro máis despois da capela.

A fachada occidental, hoxe protexida pola torre, coma se fora un pórtico, conta con bóveda de crucería e levantouse no ano 1714.

A portada articúlase por dúas arquivoltas de medio punto con chambrana; na primeira arquivolta, no seu intradós, vemos flores carnosas de seis pétalos acompañadas por catro follas, no seu dorso uns finos baquetóns; a segunda decórase cun groso bocel e unha serie de pequenos arcos de medio punto fan como de grapas.

A chambrana  está formada por once doelas con bustos de anxos en posturas diferentes. As arquivoltas e a chambrana apean en dous pares de columnas. A primeira, a interna, apea en dous columnas cos capiteis moi erosionados, quizáis dúas arpías afrontadas cos cimacios decorados con palmetas e sogueado. A segunda e a chambrana descansan en dous columnas con capiteis vexetais e cimacios con anxos que seguen a traza que xa vimos.

Este conxunto de arcos protexen un tímpano dedicado ó Agnus Dei, cordeiro de deus que sostén cunha pata unha cruz patada e no ángulo esquerdo do espazo timpánico unha flor pentapétala.

 

INTERIOR

A ábsida rectangular cóbrese con cuberta de canón e comunica coa nave por un arco triunfal de medio punto dobrado desornamentado, que conta cunha inscrición  en tres liñas na doela sexta o sétima.

O arco apoia en dúas columnas de fuste engrosado, con capiteis historiados e basas áticas sobre plintos, asentados sobre un banco corrido perimetral . O capitel dereito ten un pequeno animal flanqueado por figuras monstruosas que abren a boca. O capitel esquerdo é fitomórfico.

No presbiterio vemos un arco faixón de medio punto, sen decoración, que descansa en dúas columnas con capiteis vexetais, no da esquerda, sobre as follas colocouse unha froita, unha piña e unha cabeza humana.

Na nave, no muro sur, hai dúas placas de pedra, procedentes dun baldaquino gótico, que segundo Sa Bravo estivo na capela de San Xurxo. Nunha das placas hai un grande arco conopial, que garda outros dous arcos lobulados e aos lados do primeiro ten dous anxos con instrumentos musicais. A outra placa hai dous arcos conopiais e entre eles tres figuras masculinas relixiosas de gran tamaño, na parte superior, no centro hai outras dúas figuras, home e muller coroados e ao seu carón dúas carabelas, que  reflicten o modelo de nao de Colón, poñendo o baldaquino en consonancia co descubrimento de América.

A súa cronoloxía ten dúas etapas, a primeira a mediados do século XII e unha posterior, a principios do século XIII,  que se corresponde coa construción da portada occidental.

Foto antiga de Caldas de Reis coa outra igrexa parroquial de Santo Tomás Becket ao fondo

 

 

 

XEIRA DE CALDAS DE REIS - 01-10-2022

 

XEIRA DE CALDAS DE REIS, 01/10/2022

PROGRAMA

11:00 H. – SAÍDA DA PRAZA DE ESPAÑA

11:30 H. - NA CONTORNA DA IGREXA DE STA. MARÍA DE CALDAS (s. XII):

- LECCIÓN HISTÓRICA DO PROFESOR AUGUSTO GUEDES (ETAPA MEDIEVAL, ROMÁNICO, BALDAQUINO DO S. XV).

- RECITAL POÉTICO NO ADRO, CANTIGA 104 DE AFONSO X, A CANTIGA DE CALDAS DE REIS.

13:00 H. PASEO POR CALDAS DE REIS

14:00 H. – XANTAR DE CONFRATERNIDADE CON BRINDES POÉTICOS NA CAFETERÍA TERMAS

18:00 H. – NO AUDITORIO MUNICIPAL DE CALDAS:

-        Lembranzas da Caldas de Reis dos anos 60 do pasado s. XX por Xermán Manuel Torres

-        Recital poético na honra dos escritores e intelectuais que se xuntaban en Caldas de Reis e que se denominaban OS ENDOVÉLICOS.

20:00 H. – REGRESO A VILAGARCÍA.

DATOS DE INTERESE

CONCELLO DE CALDAS DE REIS – 986 54 00 02 /

986 54 01 10 (Cultura ext.: 5).

 Policía Local: 609 829 292

concello@caldasdereis.com

cultura@caldasdereis.com

http://www.caldasdereis.com  

PERSOA DE CONTACTO:

Celina Reguera (Técnica de Cultura) / Luis Calvo

CONCEJALA DELEGADA DE CULTURA:

María López Buceta

En Caldas de Reis na época romana adorábase o deus local Edovio. Caldas ten un pasado prehistórico moi interesante, era a terra dos cilenos. Aquí en 1940 atopouse o tesouro das Silgadas, que se custodia no Museo de Pontevedra. Lembrando ese pasado tan luminoso, xuntábanse no bar coñecido popularmente como o Cabaret nos anos 60-70 do pasado século, un grupo de escritores e eruditos a carón de Máximo Sar, que se denominaban Endovélicos, nalgunhas das súas reunións participaban Carlos García Bayón, Xosé Fariña Jamardo,... admiradores do poeta Álvaro Cunqueiro que veraneaba en Caldas e se hospedaba no Hotel Balneario Dávila.

Cafetería TERMAS – 986 54 03 93

Taxis Caldas de Reis: 886 31 30 77 / 636 65 05 03

Sr. Jesús – sancristán de Sta. María: 986 54 08 59

Para ver un pouco como era Caldas de Reis en 1969, clicar en

https://www.youtube.com/watch?v=MY3USh0iCM4  

Selección de escenas da película MÁS ALLÁ DEL RÍO MIÑO (1969), vídeo realizado co gallo da celebración do cincuentenario da popular taberna caldense O MUÍÑO.

Dous poemas de Luís González Bravo "Lois do Salnés" dedicados á vila de dona Urraca, fermosa vila termal:

BEN TE VEXO

Ben te vexo, ben te vexo

Celenis dos meus amores

co río Umia lambendo

cómaros cheos de flores.

 

Ben te vexo Caldasde Reis

durmida entre verdores

con ferventes augas nos pés

e cantigas nos albores.

 

Ben te lembro, ben te lembro,

terreo de nobre porte,

porque pegadas de neno

por ti a nenez quedoume,

 

Ai!, que tan felices tempos,

aldea dos meus maiores

pois fuches divertimento

por eses campos e montes.

 

Ben te sinto, ben te sinto,

no ar, nas fragas, nas fontes,

cando por teu chan camiño

aínda suspiro hoxe.

Sinto sentires moi fondos

dun rapaciño que corre

por Segade entre toxos

e Paradivas ao lonxe.

 

Ben che quero, ben che quero

Aquis Celenis antigo.

Gárdete Deus sempiterno

xunto meu amor contigo.

 

 

ACRÓSTICO A CALDAS DE REIS

 

Concello dos meus devanceiros,

ancestral lugar ao que amo,

ledas lembranzas de ti gardo

de tantos e tan bos momentos,

achegos que sentín de pequeno

soñando ceibe por teus campos.

 

Dama augusta, Caldas de Reis,

curruncho es dun summun querer.

 

Reis e raíñas arrolaste

e novas eras viches nacer, 

íntima vés a falarme

sempre, Caldas, cando che vou ver.

Tere e Xermán M. no canaval do Hotel-Balneario Dávila

O día que foron facer os últimos preparativos da Xeira de Caldas de Reis

Poema do noso Blanco Mariño dedicado a Máximo Sar, un dos endovélicos

Extraído do interesantísimo libro editado polo Concello de Caldas de Reis en 2020 e coordinado pola súa técnico de Cultura Celina Reguera Vázquez, quen nolo enviou como agasallo (grazas!): 

Máximo Sar en Caldas de Reis. Escolma de artigos xornalísticos.

Unha fermosa fotografía de Tere Briones da magnífica igrexa de Santa María de Caldas

Unha xoia do románico (s. XII), da que nos falará noso compañeiro, o ilustre historiador Augusto Guedes. A igrexa alberga no seu interior un valioso baldaquino do século XV.

Fragmento da Cantiga 104 das CANTIGAS DE SANTA MARÍA de Afonso X, o Sabio, onde se localiza dita cantiga (Caldas de Rei = Caldas de Reis):

Stanza VIII

Nunca ja pód'aa Virgen hóme tal pesar fazer amadoiras a séu amigo con el córpo de Jésu-Cristo e que o tragía na touca, que lle corresse sángui da cabeça atá que o tirou ende.

E entrant' a ua vila / que dizen Caldas de Rei,

ond' aquesta mollér era, / per com' eud'en apres'hei

aveo ên mui gran cousa / que vos óra contarei;

ca lle viron pelas toucas / sangue vermello correr.

A cantiga completa podédela ver clicando en: http://www.cantigasdesantamaria.com/csm/104 OS ENDOVÉLICOS Nunha foto cedida por Xesús Santos Suárez, un dos druídas que se xuntaba cos seus compañeiros en Caldas de Reis, a finais do mes de agosto, moitas veces no bar-restaurante coñecido como O Cabaret CARLOS GARCÍA BAYÓN, O GRAN DRUÍDA DAS XUNTANZAS ENDOVÉLICAS

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

CXXV MESA DAS VERBAS - HOMENAXE A ENRIQUE BRUMBÉCK

 

AO NOSO AMIGO E COMPAÑEIRO ENRIQUE BLANCO RODRÍGUEZ "ENRIQUE BRUMBÉCK", RECITADOR

Cunha ampla traxectoria como recitador de poesía, tendo protagonizado recitais en numerosas poboacións e auditorios da xeografía galega, como por exemplo, en

Rianxo, Santa Uxía de Ribeira, Boiro, Cambados, O Grove, en Vilagarcía de Arousa: no Auditorio Municipal, nos teatros Cervantes e Arosa, nos colexios San Francisco e O Piñeiriño, no Instituto de Marín, Radio Boiro, Radio Arosa-SER, programa “Luar” da Televisión Galega, na Festa do Amor en Verín, Museo das Monecas de Allariz e en igrexas como a Capela das Ánimas de Santiago de Compostela, Vilariño de Couso (Ourense), San Xulián de Bastavales, Vilaxoán e Vilanova de Arousa.

Membro fundador do colectivo poético “Mesa das Verbas” de Vilagarcía de Arousa.

Desde os comezos da Mesa das Verbas no 2011 e no Liceo Casino de Vilagarcía de Arousa sempre contamos coa presencia e a inestimable colaboración de Enrique, membro da Directiva da Asociación Cultural Mesa das Verbas, e que nesta ocasión todos desexamos expresarlle o noso cariño, o noso recoñecemento e a nosa gratitude por todos estes anos de grata experiencia e desexando como Cunqueiro mil primaveras máis para a lingua galega e para a nosa poesía. E que por moitos anos poidamos disfrutar todos xuntos ceibando verbas e versos neste ar de Arousa.

PARABÉNS, ENRIQUE BRUMBÉCK!

REPORTAXE GRÁFICA  DE TERE BRIONES 

DESTE ACONTECEMENTO

Neste vídeo de Tere Briones, Xermán Manuel Torres canta na honra do noso amigo Enrique Blanco Rodríguez "Enrique Brumbéck" o poema Galicia de Manuel María con música de Suso Vaamonde e que tan ben recita Enrique.